Home / TÁC PHẨM VĂN HỌC / Soạn bài / Soạn bài thu điếu của Nguyễn Khuyến

Soạn bài thu điếu của Nguyễn Khuyến

Đề bài: Soạn bài thu điếu của Nguyễn Khuyến

I.    Tìm hiểu chung

1.    Tác giả:

Nguyễn Khuyến sinh năm 1835 và mất năm 1909 tên thủa khai sinh là Nguyễn Thắng,hiệu là Quế Sơn. Ông được sinh ra tại mảnh đất Hà Nam với lại được xuất thân trong một gia đình làm quan cho nên rất có điều kiện cho ông học tập và rèn luyện

 

Trong thi cử ông đỗ cả kì thi hội và thi đình sau đó ông ra làm quan khi đất nước đang trong tời kì loạn lạc nước mất nhà tan, biết bao cuộc đấu tranh nổ ra nhưng đều thất bại sau đó ông cáo quan về ở ẩn đề giữ lòng thanh bạch

2. sự nghiệp thơ văn

Chía làm hai mảng. Mảng thứ nhất là những bài thơ nói về người nông dân ,là chùm thơ thu còn mảng thứ hai là thơ trào phúng.

 

Cả hai mảng thơ của ông đều rất nổi tiếng và vang danh đến cả đời sau

 3. Tác phẩm

 

a.    Hoàn cảnh sáng tác:

Nhà thơ đã sáng tác bài thơ này khi mùa thu đến trên bầu trời bình yên tại nông thôn. Thời gian nhà thơ đi ở ẩn về câu cá vui tuổi già,cảnh tượng mùa thu lúc đấy diễn ra êm đềm và tươi đẹp với một tâm trạng buồn của nhà thơ lo cho số phận của người nông dân cam khổ nên ông đã đặt tên cho bài thơ là thu điếu

b.    Vị trí:

đây là một trong ba bài được tác giả viết trong chum thơ thu

c.    Thể thơ: thất ngôn bát cú đường luật

d.    Bố cục  : chia ra 4 phần: đề, thực, luận, kết

II.    Phân tích

1.       1. Hai câu đề: cảnh mùa thu trên ao làng

Cảnh mùa thu diễn ra một cách “lạnh lẽo” gợi lên một sự cô đơn và lạc long. Không khí lúc này mang nền ảm đạm ,lạnh nhạt chứ không ấm áp

“Trong veo” tác giả muốn nói ở đây là dòng nước đang chảy nhẹ nhàng và êm đềm

Hình ảnh một chiếc thuyền đơn càng tô đậm sự cô đơn nhỏ bé của tác giả vào thời điểm đó. Chiếc thuyền nan bé tẻo teo càng cho thấy sự cô đơn đến nhường nào,trước không gian rộng lớn đó nhà thơ càng thấy mình nhỏ bé

Hai câu đề đã làm rõ đặc trưng cơ bản của mùa thu,đó là dòng nước trong veo,đó là hình ảnh một chiếc thuyền và một thi nhân nhỏ bé giữa một trời đất bao la rộng lớn. Mùa thu em ae tuy gợn buồn nhưng cái se lạnh khiến cho con người ta cảm thấy lạnh lẽo buồn thiu

Loading...

2.     2.   Hai câu thực: những chuyển động nhẹ nhàng của mùa thu

Đến với hai câu này tác giả nhấn mạnh những màu sắc của thu,ngoài cái trong veo ấy còn có cái xanh biếc,màu của nước,màu của đất trời

“hơi gợn tý” đây là sự chuyển động nhẹ nhàng của nước,chỉ có để ý và yên tĩnh lắm mới nghe và cảm nhận được sự chuyển động ấy

Từ “rụng nó cũng rất nhẹ nhàng. Giống như quy luật của đất trời rơi rụng , “chữ khẽ rơi vèo” ở đây nếu ai đọc thì thấy rằng nó rơi rất nhanh nhưng nhà thơ thấy chiếc lá rơi vèo khẽ bay xuống rất chậm rãi nhẹ nhàng một vòng rồi mới nhẹ nhàng đặt xuống mặt đất

Một bức tranh nhẹ nhàng sống động,có màu xanh của mây trời,của dòng nước,có sự chuyển động màu vàng của lá nhưng lại yên tĩnh và vắng lặng khiến cho bức tranh mang một nỗi buồn da diết. Ngụ ý của tác giả ở đây là dùng không gian để suy tư

3.     3.   Hai câu luận: bầu trời thu và không gian làng quê

Thường thì khi mùa thu đến bầu trời trong xanh và cao hơn rất nhiều,những tầng mây bồng bềnh và lơ lững cữ trôi một cách nhẹ nhàng và chậm rãi

“xanh ngắt” thể hiện sự trong xanh của mùa thu

“ngõ trúc quanh co” gợi lên hình ảnh mọc mạc và bình dị của làng quê

-> thể hiện sự vắng vẻ một cách buồn lòng

4.    Hai câu kết: tâm trạng của nhà thơ khi câu cá

“Tựa gối” đang suy tư  và chiêm nghiệm về cuộc đời của mình,nhân vật câu cá chỉ là cái cớ còn tâm trí của nhà thơ đã giành cho mối lo toan cho cuộc đời,cho số phận của những người nông dân nghèo

Những con cá đớp động dưới chân bèo

Tuy là nhà thơ về ở ẩn nhưng mà vẫn luôn lo lắng,luôn suy nghĩ cho vận mệnh của đất nước,cho nhân dân nên không thể tập trung được vào việc chính mà mình đang làm đó là câu cá

III.    Tổng kết

Bài thơ thu điếu này,Nguyễn Khuyến đã mang lại cho chúng ta một bức tranh vô cùng đẹp,một bức tranh hài hòa sinh động mang đặc trưng riêng của mùa thu và mối lo cho vận mệnh của đất nước.

>>>Mời các bạn tham khảo thêm: Cảm nhận về bài thơ Thu Điếu của Nguyễn Khuyến

 

 

 

Loading...

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *