Home / VĂN MẪU THPT / Văn mẫu lớp 10 / cảm nhận của em về bài thơ cảnh ngày hè

cảm nhận của em về bài thơ cảnh ngày hè

(Baivanhay.net) – Em hãy nêu cảm nhận của em về bài thơ cảnh ngày hè của Nguyễn Trãi ( Bài làm văn của học sinh giỏi trường THPT Thanh Miện Hải Dương)

Đề bài : Em hãy nêu cảm nhận của em về bài thơ cảnh ngày hè của Nguyễn Trãi

Nguyễn Trãi sinh năm 1380, hiệu là Ức Trai, quê ở Chi Ngại (Chí Linh, Hải Dương) sau dời về Nhị Khê,có cha là Nguyễn Phi Khanh, một học trò nghèo, học giỏi, đỗ thái học sinh. Mẹ là Trần Thị Thái, con Trần Nguyên Đán, một qúy tộc đời Trần. Sớm được thừa hưởng từ nhỏ những nét tinh túy ở cả cha và mẹ, sau lớn lên Nguyễn Trãi trở thành một vị anh hùng lối lạc của dân tộc. Không những thế, văn thơ ông để lại mang giá trị lớn, có nhiều bài thơ về đất nước,khí thế chiến đấu,lại có nhiều bai thơ giản dị đời thời. Cảnh ngày hè là một trong số những bài thơ hay, không chỉ chứa đựng những nét độc của bức tranh thiên nhiên mà còn gắn liền với tâm niệm của tác giả.

cam-nhan-cua-em-ve-bai-canh-ngay-he

Được rút ra từ “ Quốc âm thi tập” bài thơ “cảnh ngày hè nổi bật với những cảnh vật đời thường, những tín hiệu đặc trưng của ngày hè. Mở đầu với câu thơ đầu tiên ta dường như cảm nhận được  vẻ an nhàn, êm đềm thanh thoát “Rồi hóng mát thuở ngày trường”

 Hai chữ “ hóng mát” khiến ta tưởng tượng ra khung cảnh một người ở dưới gốc cây cổ thụ lớn, đang nhìn ra khung cảnh cảu trời đất,những làn gió thổi qua, như mang thêm những không khí mới lạ cho tác giả. Đấy là khi Nguyễn Trãi hưởng thụ sự nhàn nhã ngồi dưới bóng cây nhàn nhã như hóng mát thật sự. Việc quân, việc nước đã xong xuôi, ông trở về với cuộc sống giản dị, mộc mạc mà chan hòa, gần gũi với thiên nhiên. Nhưng sự rảnh rỗi hóng mát đó lại chứa đựng một tâm sự sâu xa “Nhàn rỗi ta hóng mát cả một ngày dài”. Đó là suy nghĩ xã hội đã bị suy yếu,  khát khao, ý chí của tác giả đã bị vùi lấp, không còn gì nữa, ông đành phải rời bỏ, tìm về ở ẩn, “hóng mát” cả ngày trường để vơi đi một tâm sự, như cũng là một công việc ắt phải làm thay thế cho tâm niệm ước mơ hoài bão đang dang dở. Cả câu thơ thấp thoáng một tâm sự thầm kín, không còn là sự nhẹ nhàng thanh thản nữa.

 Đến với thiên nhiên, ông lại có cơ hội gần gũi với thiên nhiên hơn. Ông vui thú, say mê với vẻ đẹp của thiên nhiên. Những câu thơ miêu tả vẻ đẹp vừa tự nhiên lại vừa thơ mộng, đầy màu sắc:

Hòe lục đùn đùn. tán rợp giương

Thạch lựu hiên còn phun thức đỏ

Hồng liên trì đã tiễn mùi hương”

Loading...

 Qua tâm hồn, tình cảm của ông dành cho thiên nhiên,mọi thứ bừng bừng sức sống. Những động từ mang tính tượng hình lớn, lại là động từ mạnh, tái hiện sức sống mãnh liệt của cảnh vật thiên nhiên: “ đùn đùn, rợp, phun” Cây hòe lớn lên nhanh, tán nó càng lớn dần lên có thể như một tấm trướng rộng căng ra giữa trời với cành lá xanh tươi. Những cây thạch lựu còn “phun”thức đỏ, ao sen tỏa hương, màu hồng của những cành, hoa lá càng điểm tô sắc thắm. Dưới cái nhìn tinh tế của Nguyễn Trãi cuộc sống vẫn sức sống, tràn đầy, màu muôn vẻ. Nó làm chúng ta liên tưởng tới những câu thơ ngay hè của Nguyễn Du: “ đầu tường lửa lựu lập lòe đơm bông”. Cảnh vật như bức cổ tích bởi nó được nhìn bằng con mắt của một thi sĩ đa cảm, giàu lòng ham sống với đời… .

Không những vậy, không chỉ có hình ảnh thiên nhiên đầy sức sống mà còn có cả hình ảnh con người và cả cuộc sống ngày thường của họ. Cũng với việc sử dụng các từ láy “ lao xao, dắng dỏi”  lại một lần nữa tác giả khiến con người tưởng tượng ra vẻ sôi động của con người nơi đây

“Lao xao chợ cá làng ngư phủ

 Dắng dỏi cầm ve lầu tịch dương”.

  Nói về  “Chợ” , đây là hình ảnh gắn liền với truyền thống sinh hoạt của việt Nam từ bao đời nay và cũng gắn với sự thái bình trong tâm thức của người Việt. Chợ càng đông vui thì nước thái bình, thịnh trị, dân giàu đủ ấm no; chợ tan rã thì dễ gợi hình ảnh đất nước chiến tranh, đao binh tan tác… thêm tiếng ve kêu lúc chiều tà làm cho tình cảm ông thêm đậm đà sâu sắc và gợi lại ý tưởng mà ông đang đeo đuổi:

“Dẽ có Ngu cầm đàn một tiếng

Dân giàu đủ khắp đòi phương".

Dân giàu nước mạnh, dân no đủ là điều mà tác giả luôn luôn mong ước và canh cánh trong lòng. Tác giả có nhắc tới “Ngu cầm” là nhắc lại điển xưa khi thời vua Nghiêu, vua Thuấn nổi tiếng là thái bình thịnh trị. Vua Thuấn có một khúc đàn “Nam Phong” gảy lên để ca ngợi sự giàu đủ, sản xuất ra nhiều thóc lúa ngô khoai. Cho nên, Nguyễn Trãi muốn có một tiếng đàn của vua Thuấn lồng vào đời sống nhân dân để ca ngợi cuộc sống của nhân dân ấm no, vui tươi, tràn đầy âm thanh hạnh phúc. Nghĩ tới những điều sâu xa, những mơ ước ấy chứng tỏ Nguyễn Trãi là nhà thơ vĩ đại có một tấm lòng nhân đạo cao cả. Qua đây cũng phần nào thể hiện được tư tưởng nhân nghĩa mà xuyên suốt trong sự nghiệp sáng tác của ông.

Bài thơ cảnh ngày hè không chỉ tạo nên khung cảnh đẹp đẽ của thiên nhiên mà còn góp phần thể hiện nỗi niềm thầm kín của tác giả về lòng yêu nước thương dân. Cùng với đó là một tâm hồn nghệ sĩ đa cảm trước cảnh vật thiên nhiên, cũng từ đó mà gợi mở được những khát khao cháy bỏng của tác giả mặc dù đã lui về ở ẩn. Sống trong hoàn cảnh nào Nguyễn Trãi vẫn không quên lí tưởng nhân dân, lí tưởng nhân nghĩa, lí tưởng mong cho đất nước thịnh vượng, nhân dân no đủ, thái bình.

Loading...

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *