Home / VĂN MẪU THPT / Văn mẫu lớp 12 / Phân tích bài thơ Duyên của Xuân Diệu

Phân tích bài thơ Duyên của Xuân Diệu

(Baivanhay.net) – Anh(Chị) hãy phân tích bài thơ Duyên của Xuân Diệu trong sách văn học lớp 12. ( Bài làm của HSG lớp 12 trường THPT Thanh Miện).

Đề bài: Anh(chị) hãy phân tích bài thơ Duyên của Xuân Diệu

Xuân Diệu là ông hoàng của những vần thơ tình yêu quả thật không sai. Những cảm xúc trong ông đã chạm tới những nốt đẹp nhất trong sợi dây tình cảm của người đọc và cả những hình ảnh những cảm xúc về tình yêu mới lạ. Trong số những bài thơ có sức lan tỏa trong lòng độc giả, "Thơ duyên" là một bài thơ thu độc đáo nhận diện cảnh thu, tình thu qua tâm hồn thơ mộng của một chàng trai đa tình và tài hoa lãng mạn. Qua bài thơ “ Thơ duyên” chúng ta cũng phần nào nhận ra những đặc điểm nghệ thuật và chất liêu thơ phong phú của ông.

Có thể nói rằng bài thơ"Thơ duyên" cũng đã gợi mở ra một điều gì đó rất riêng mà cũng rất thi vị. ở đây,cái "duyên" được thi sĩ nói đến là sự tương giao của vũ trụ, thiên nhiên và con người, trước hết là những chàng trai, cô gái "hồn xanh như ngọc bích". Từ đấy từ duyên như theo mạch đó mà bén lên và đẹp đẽ hơn.

Và bằng với những mỹ từ mang tính gợi mơt, tác gải gợi ra một buổi chiều thu tuyệt đẹp – "chiều mộng" – êm ái, nhẹ nhàng như ru, tạo vật như đang "hóa thơ trên nhánh duyên", từ những cảnh vật mà như nhành cây mềm mại đung đưa duyên dáng theo làn gió thu nhẹ giữa sương khói tà dương. "Con gió xinh thì thào trong lá biếc" ("Vội vàng"), cả một trời thu "nơi nơi động tiếng huyền". Không những thế, tiếng nhạc còn góp phần vào không gian này. Tiếng gió hòa điệu với tiếng chim ríu rít. Hình ảnh đầy thú vị của "cặp chim" vừa chuyền cành vừa hót, biết bao âu yếm và yêu thương.

"Chiều mộng hòa thơ trên nhánh duyên,

Cây me ríu rít cặp chim chuyền

Đồ trời xanh ngọc qua muôn lá

Thu đến – nơi nơi động tiếng huyền".

Chúng ta như chìm đắm vào cảnh thu có gió reo, chim hót. Và  có trời thu xanh trong, đẹp như ngọc; tất cả màu xanh ấy của trời thu như "đổ" xuống, như tràn qua muôn lá,và muôn cỏ cây ánh ngời lên sắc ngọc với trời thu, sắc ngọc ấy ai có thể quên? Những ngôn từ ấy vẽ nên một hồn thu vừa nhẹ nhàng vừa thơ mộng.

phân_tích_bài_thơ_duyên của Xuân Diệu

Ở khổ hai,không nhắc tới gió tới mây hay tới cặp chim chuyền cành khổ hai nói về con đường và trái tim "rung động nỗi thương yêu". "Nhỏ nhỏ"… “ xiêu xiêu"… "lả lả" – bây nhiêu nét vẽ tinh tế hiện lên trên một gam màu vàng nhạt của ngày thu tàn "nắng trở chiều". Ta thấy rõ ràng Hồn thu của bức tranh quê gợi một nỗi buồn đẹp. Và  cụm từ "Buổi ấy", trái tim "ta" xao xuyến, "rung động" một tình thu. Giữa đất trời , tiếng lòng của tâm hồn người thi sĩ bỗng thúc giục người hi sĩ đi giữa đất trời, lắng nghe tiếng đập nhẹ của con tim, tâm hồn rộng mở giao hòa đi vạn vật, với con người.

Loading...

"Con đường nhỏ nhỏ gió xiêu xiêu,

Lả lả cành hoang nắng trở chiều.

Buổi ấy lòng ta nghe ý bạn

Lần đầu rung động nỗi thương yêu".

Hình ảnh "Em" và "anh" cùng dạo bước trên đường.  Bước chân em"Em" bước đi "điềm nhiên", trông tự nhiên, hồn nhiên, duyên dáng. Còn Anh cũng đang say sưa ngắm cảnh đất trời, bước chân "lững đững" – thong thả,. Cuộc ngẫu gặp của đôi lứa thanh tân, dường như đã có cái "duyên" trời sắp sẵn.

"Em bước điềm nhiên không vướng chân

Anh đi lững đững chẳng theo gần".

Cặp vần “ anh “ và “em” ấy ngân lên "rung động nỗi thương yêu". Một so sánh độc đáo nói lên cái "duyên" lứa đôi:

"Vô tâm – nhưng giữa bài thơ dịu,

Anh với em như một cặp vần".

Sự giao hòa, giao cảm càng muôn phần tăng lên khi cảnh đẹp mà tình người cũng đẹp, sắc thu trong sáng, tình thu thanh khiết mơ màng. Bức tranh thu hé lộ ra và được dệt thêu bằng cái duyên của sự sống và một tình yêu rạo rực, xôn xao.

Bước tới khổ bốn nói về cảnh thu trên một không gian rộng và lạnh. Đó không phải là mây xám, không phải "Mây trắng nghìn năm bay chơi vơi" ("Lầu Hoàng Hạc" – Thôi Hiệu). Mà là mây biếc, mây tuyệt đẹp.và ta cảm nhận được hai chữ "về đâu" đầy gợi cảm. Qua đó hình tượng thơ là sự kết hợp nhuần nhuyễn giữa phong vị Đường thi và thơ mới. Hình ảnh "cánh phân vân" đặc tả dáng cò đang lững lờ đôi cánh, thật đẹp mà cũng chứa nhiều dư vị

"Chim nghe trời rộng giang thêm cánh,

Hoa lạnh chiều thưa sương xuống dần".

Bằng việc tác giả lấy cái hữu hạn, cô đơn, bé nhỏ để diễn tả cái vô hạn, mênh mông (bầu trời) là một nét vẽ tài hoa. "Chim nghe…” – sự chuyển đổi cảm giác đầy thi vị. Thêm vào đó cánh chim nhỏ nhoi, bay miết, in dáng trên nền trời chiều bao la. Hoàng hôn buông xuống, sương thu chớm lạnh.

Khoảnh khắc nhẹ nhàng trôi "bước thu êm" và tâm hồn thi nhân dào dạt tình thương mến. Chan hòa cùng đất trời, tạo vật. Cùng với đó mọi tâm hồn sẽ tự tìm đến với nhau và "thắm lại" Nhà thơ  vì thế khe khẽ reo lên: "Lòng anh thôi đã cưới lòng em".

Với cảnh cảnh thu tuyệt đẹp, thơ mộng và nồng nàn mà tình thu trong sáng, bâng khuâng nên “ Thơ duyên vẫn giữ được vị trí của mình trong lòng độc giả.  "Thơ duyên" là một bài thơ tình của Xuân Diệu để lại nhiều dấu ấn về phong cách sáng tác của ông hoàng tình yêu.

Loading...

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *